Het waarom van examens - Aikido als vormingstraject
In principe kent het aikido twee fasen: het kyugradentraject (afgerond met het behalen van de eerste dan (shodan=begin-dan) en het zogenaamde yudansha-traject (yudansha=danhouder).
Kyugradentraject
Om aikido ten volle te kunnen beleven en om aikido als levensweg te bewandelen moet aan een aantal voorwaarden voldaan worden. Niet als een stel van bovenaf opgelegde eisen, die dienen om onze vrijheid in te dammen, maar als noodzakelijke structuren en fundamenten, waarop we onze verdere voorgang kunnen vormgeven. Een hele praktische aangelegenheid eigenlijk. Wanneer we besluiten een huis te bouwen, dan zullen we ons eerst bezig moeten houden met de fundamenten daarvan, voordat we onze aandacht aan andere zaken schenken. Zonder fundament is elke voortgang gedoemd te mislukken.
We zullen ons moeten verdiepen in het aanleren van de correcte vormen die bij het aikido horen en die als “mal” kunnen fungeren voor onze verdere (mentale en fysieke) vorming. Dat is namelijk precies wat de aikidotechnieken zijn, mallen waarmee we onszelf kunnen vormgeven. Een andere omschrijving is wel, dat de technieken voertuigen zijn om de principes uit het aikido te bestuderen en (binnen onszelf) vorm te geven. Dit moeten dan wel voertuigen zijn, waar we wat aan hebben, dwz solide geconstrueerd en terdege beproefd. Erop gericht een heel leven lang mee te gaan.
Om dit traject vorm te geven is het ingedeeld in een aantal stappen, die weer verband houden met een aantal passages, de zogenaamde kyugraden of later op de weg dangraden. Hoewel de vergelijking met een conventioneel examen snel gelegd is, moet men goed begrijpen dat dit in het aikido niet hetzelfde is. In de moderne maatschappij worden we constant lastiggevallen met momenten waarop we voor de keuze staan: slagen we of zakken we…….? Deze situatie staat in wezen lijnrecht tegenover datgeen we met aikido beogen. Het is dus zaak om de passages, die in het aikido plaatsvinden los te zien van examens, zoals we die misschien gewend zijn uit andere situaties (school of werk).
Totdat de eerste dan behaald wordt zullen de beoefenaars dus regelmatig geconfronteerd worden met momenten waarop ze aangespoord zullen worden bepaalde technieken nader te bestuderen, teneinde deze tijdens zo’n passage te kunnen tonen. Nogmaals, niet omdat men daarop beoordeeld gaat worden, maar als noodzaak om nog meer plezier en diepgang in het aikido te kunnen ervaren.
Dangradentraject
Na het behalen van de shodan betreedt de beoefenaar een nieuw hoofdstuk of een nieuwe fase in de beoefening van het aikido. Deze fase duurt zolang men het aikido blijft beoefenen en bestaat uit trajecten gericht op het behalen van de tweede, derde en vierde (het feitelijk “afstuderen” in het technische deel van het aikido). Het behalen van deze graden houdt niet in dat men steeds meer of andere technieken leert, maar het betekent een steeds verder verdiepen in de manier waarop de technieken kunnen worden uitgevoerd. Dit traject is erop gericht om de technieken steeds meer te internaliseren of te automatiseren. Ze moeten als het ware een tweede natuur worden. Het zal niet verbazen, dat dit een langdurig traject is, wat op sommige momenten best confronterend en belastend kan zijn. Het gaat er immers om, oude gewoonten/reflexen af te leren en daar nieuwe, op inzicht gebaseerde handelingen tegenover te stellen. Geduld en een zekere luchtigheid zijn dan ook gewenst gedurende deze weg. De leergang van het aikido is geen lineair proces, we leren dit letterlijk en figuurlijk met vallen en opstaan.
Het resultaat is echter geweldig, langzamerhand leren we als een gecentreerd mens, dat wil zeggen goed in balans en sterk geworteld in het leven te staan en kunnen we ten volle de principes van deze fascinerende krijgskunst toepassen in ons dagelijks leven.
EditRegion4
